«Τροφή για… σκέψη»

«Τροφή για… σκέψη»

Εξέχουσα θέση μεταξύ των επιστημών καταλαμβάνουν οι Νευροεπιστήμες. Όπως άλλωστε μαρτυρά και το όνομά τους, αντικείμενο μελέτης τους είναι το νευρικό σύστημα. Τον ακρογωνιαίο λίθο του Κεντρικού Νευρικού μας Συστήματος (ΚΝΣ) αποτελεί ο εγκέφαλος.

Είναι πολλές – γνωστές και άγνωστες- οι δυνατότητες του πολύπλοκου αυτού ανατομικού οργάνου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η ικανότητα της εκμάθησης νέων αντικειμένων και πληροφοριών καθώς και η αποθήκευση αυτών για μεγάλο ή μικρό χρονικό διάστημα (μνήμη).

Τα νέα στοιχεία πυροδοτούν την ανάπτυξη των νοητικών μας ικανοτήτων, που δεν είναι μια παθητική διαδικασία αλλά μπορούμε να συμβάλλουμε σε αυτή με ενεργό τρόπο. Άλλωστε η πλαστικότητα του οργάνου αυτού αποτελεί και το εφαλτήριο της βιολογικής μας εξέλιξης στο πέρασμα εκατομμυρίων ετών. Με ποιόν τρόπο μπορούμε όμως, εμείς, να «εξελίξουμε» τον εγκέφαλό μας;

Για να απαντήσουμε στο παραπάνω ερώτημα πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε τι αποτελεί τροφή για αυτόν. Η απάντηση είναι απλή… τα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον του!

Μάλιστα! Νέες πληροφορίες, νέες εμπειρίες, νέα γεγονότα ! Με λίγα λόγια .. η μάθηση, δηλαδή η διεργασία με την οποία ο άνθρωπος και άλλα ζώα αποκτούν γνώσεις για τον κόσμο!

Κάθε τι νέο αλλάζει την πλαστικότητα του εγκεφάλου, πιο απλά, μεταβάλλει τις συνάψεις μεταξύ των νευρώνων που τον απαρτίζουν. Η συνδεσμολογία αυτή δεν αποτελεί μια κατάσταση στατική, αλλά δύναται να αναδιαμορφωθεί κατά τη λήψη ερεθισμάτων από το περιβάλλον, πάντοτε στα πλαίσια του γενετικού μας υποστρώματος.

Οι νέες πληροφορίες είναι αμέτρητες, εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας και έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε αυτές που επιθυμούμε να «φορτώσουμε» στον εγκέφαλό μας. Η δίψα του εγκεφάλου για νέες γνώσεις είναι εγγενής και συμβάλλει στην αναδιαμόρφωσή του και κατά συνέπεια στην εξέλιξη του οργανισμού που τον «καλλιεργεί».

Για μια επιτυχημένη και καρποφόρα σοδειά πρέπει να προηγηθεί μια κοπιαστική και στοχευμένη σπορά.

Μπορούμε να βοηθήσουμε τον εγκέφαλό μας να μάθει και να αποθηκεύσει μια πληροφορία επιβραβεύοντάς τον. Όταν γνωρίζει ο εγκέφαλος ότι θα ανταμειφτεί για το επίτευγμά του τότε είναι ευκολότερο να αφομοιώσει τη νέα γνώση. Για παράδειγμα, η μάθηση με τη χρήση διαδραστικών παιχνιδιών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την ενίσχυση της πλαστικότητας του εγκεφάλου. Έχει αποδειχθεί ότι αυτή η μορφή μάθησης αυξάνει τη δραστηριότητα του προμετωπιαίου φλοιού. Ο προμετωπιαίος φλοιός συμμετέχει σε ανώτερες γνωστικές λειτουργίες (λειτουργίες βραχύχρονης και μακρόχρονης μνήμης) αλλά και σε συναισθηματικές λειτουργίες. Στο πλαίσιο αυτό της προσφοράς κινήτρων, είναι θετικό να προσπαθούμε να δράσουμε με ενίσχυση και ανταμοιβή, όπως παραδοσιακά γίνεται, για να συμμετάσχουν για παράδειγμα, τα παιδιά, στη μάθηση.

Μια είναι η συμβουλή λοιπόν για μικρούς και μεγάλους .. στροφή στην ουσιαστική μάθηση -τροφή για εγκεφαλική ανάπτυξη.

Κατερίνα Στάμου
Βιολόγος

Share

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *